Hlavné menu:
Rola „Piętaszków” w rozwoju bydgoskich marszy na orientację
Początki turystycznych imprez na orientację w Bydgoszczy sięgają 1968 roku, gdy członkowie Klubu Turystów Pieszych „Piętaszki” z Oddziału Miejskiego PTTK w Bydgoszczy swoje dotychczasowe spacery piesze zaczęli uatrakcyjniać wycieczkami przełajowymi na azymut. Ujęciem tego w regulaminowe karby zajął się szef Wojewódzkiej Komisji Turystyki Pieszej Maciej Wdowicki uznawany za prekursora turystycznego orientiringu w województwie bydgoskim.
W dniu 18 maja 1969 roku w Koronowie odbyła się pierwsza regulaminowa ino. Na ponad dwa lata zapadła cisza. Dopiero w dniach 14 i 21 maja 1972 roku Zenon Penkowski i Edward Piotrowski z Piętaszkami zorganizowali imprezy w Bydgoszczy. Potrzeba było jeszcze dwu następnych lat by inicjatywa ta przerodziła się w regularne i powszechne zmagania młodzieży szkolnej w nowej dziedzinie turystyki kwalifikowanej. Na fali rozwoju zainteresowania sportowym biegiem na orientację, a ślad za nimi także turystycznymi marszami na orientację w dniu 31 stycznia 1975 roku powołano Oddziałową Komisję InO . Zapoczątkowano trzy cykliczne imprezy, które przez 16 kolejnych lat dawały okazję do zespołowego zmagania się z mapą i kompasem oraz zadaniami specjalnymi na punktach kontrolnych, bez ścigania się i walki o rekordy czasowe. Dotychczasowe międzyszkolne rajdy piesze pn „Zima w lesie” przekształciły się w „Zimę z Azymutem”, a wrześniowe wędrówki w „Jesień z Azymutem”, którą w 1986 przemianowano na „Piętaszkowy Azymut”. Czerwcowe nocne spacery po Borach Tucholskich, które były częścią Ogólnopolskich Zlotów Turystów do Tlenia przekształcono w nocne ino pn „Z azymutem po Tleniu”. Te trzy regularnie odbywające się marsze przez kilka lat były jedyną ogólnodostępną propozycją dla bydgoszczan. W organizowaniu ich wyróżniali się Jerzy Penkowski, Adam Nowakowski, Wojciech Jagła, Tadeusz, Jerzy i Adam Dolczewscy, Daniel Woźniak, Andrzej Żarliński, Robert Maciaczyk i inni. Uczestniczyło w nich do 200 osób. Dopiero w połowie lat 80-tych oprócz Piętaszków do organizacji włączyły się inne jednostki, w tym szczególnie aktywne do dziś Koło nr 48 „Elektrowóz” przy Lokomotywowni Bydgoszcz - Wschód i nieistniejący już Osiedlowy Klub Turystyczny „Wszędołazy”. Zainicjowano także rowerowe i kajakowe imprezy na orientację.
Największym problem tamtych czasów było zdobycie specjalistycznych map i dlatego przez wiele lat imprezy na przemian odbywały się prawie wyłącznie w Smukale lub Strzyżawie. Dla tych terenów dostępny był znaczny nakład odtajnionych fragmentów czarno – białych map topograficznych w skali 1:2500.
Zwiększona ilość ino w mieście i regionie pozwoliła na powołanie w dniu 22 lipca 1985 roku Wojewódzkiej Komisji InO i zainicjowanie współzawodnictwa o Bydgoski Puchar INO. Klub nawiązał współpracę z wojskiem, dzięki czemu uzyskano nowe fragmenty kolorowych już map topograficznych w okolicach Bydgoszczy i wyszkolono nową kadrę Organizatorów InO. Okres ten to również moda na różne udziwnienia map, które nie wszystkim przypadły do gustu. Bez przyrządów do geometrii, lusterka i kalkulatora nie można było odczytać mapy i wyjść na trasę usianą dodatkowo punktami stowarzyszonymi i mylnymi.
W końcu lat 80-tych młodzi entuzjaści i organizatorzy ino próbowali założyć w Oddziale Miejskim PTTK samodzielny Klub Imprez na Orientację. Godziło to jednak w spoistość KTP „Piętaszki”, a nie było wówczas w statucie Towarzystwa zgody na podwójną przynależność do różnych klubów. W ślad za stłumieniem tej inicjatywy i w związku z przemianami społeczno - gospodarczymi w kraju oraz poważnym regresem w działalności Oddziału Miejskiego, a także wymianą pokoleniową wśród członków i działaczy Klubu nastąpił spadek aktywności prowadzący do całkowitego zaprzestania działalności w tym zakresie.
W 1990 roku odbyły się po raz 16 i ostatni zimowe i jesienne imprezy na orientację, a na czerwcowych Zlotach Turystów do Tlenia nocne marsze na orientację ponownie stały się nocnymi spacerami wokół jeziora Wierzchy.
Próba reaktywacji poprzez krajoznawcze i parkowe ino przyniosła w 2006 roku nikłe efekty. Obecnie jedynym nawiązaniem do chlubnej przeszłości są mini zawody na orientację przeprowadzane przez Harcerski Klub Turystyki Pieszej „Kiwaczki”w trakcie corocznych wielodyscyplinowych imprez z cyklu „Kwiaty Wiosny” organizowanych przez Klub wg regulaminu miedzynarodowej organizacji IVV w Smukale.
Tak więc w turystycznych imprezach na orientację na bydgoskim rynku pozostało tylko głównie ogólnopolsko aktywne środowisko kolejarskie i lokalnie obecne harcerskie.
[Wojciech Jagła]